استرس در نوجوانان با توجه به این که از نظر روانی و جسمی در حال گذار هستند، میتواند بسیار آسیب زا باشد. نوجوانی سن تغییرات است، به علاوه در این سنین به دلایل مختلفی همچون مشکلات مربوط به درس و یا فعالیتهای اجتماعی و خانوادگی و هرگونه موقعیت جدیدی، طبیعی است که دچار استرس و اضطراب بشوند. اغلب نوجوانان درونگرا هستند و ممکن است والدین آنها متوجه استرسهای درونیشان نشوند.
در این مواقع بهتر است والدین با اطلاع از علائم و نشانههای استرس در نوجوانان، به دنبال راهکاری برای از بین بردن استرس و اضطراب فرزندشان باشند. در ادامه علت ایجاد استرس در نوجوانان و راهکارهایی برای درمان و کنترل آن اشاره کردهایم.
برای دریافت مشاوره در زمینه استرس در نوجوانان می توانید در هر زمان از روز برای مشاوره با برترین متخصصان در مرکز مشاوره روانشناسی ذهن نو از طریق شماره 02191002360 و یا از طریق تلفن ثابت با شماره 9099070354 تماس بگیرید.
منبع: استرس در نوجوانان
استرس در نوجوانان
اگر فرزندتان در سنین نوجوانی است و در بسیاری از موقعیتهای زندگی همچون کسب آمادگی برای شرکت در یک امتحان و یا … دچار نگرانی، تشویش، آشفتگی، افزایش ضربان قلب، عصبانیت و یا کج خلقی و بداخلاقی میشود، در حقیقت او دچار استرس و اضطراب است.
در معنایی دقیقتر، بدن انسان به تجربهای که خطر ساز و یا سخت است، پاسخی را در قالب استرس و اضطراب میدهد. حال این موقعیت برای افراد در سنین نوجوانی، میتواند یک امتحان در مدرسه و یا صحبت کردن در یک جمع دوستانه باشد.
دختران و پسران در سنین نوجوانی به استرس و اضطراب خود در موقعیتهای مختلف، پاسخهای متفاوتی نیز میدهند. همین موضوع سبب شده، برخی از آنها به راحتی بتوانند به استرس خود غلبه کنند، اما برخی از آنها نیز استرس و اضطراب را به شکل جدیتر و شدیدتر تجربه میکنند.
علت استرس در نوجوانان
استرس در تمامی سنین به سراغ انسان میآید، اما دوره نوجوانی به دلیل تغییرات بسیاری که فرد با آنها روبهرو است، یکی از پراسترسترین دورههای زندگی میباشد. استرسهایی که در پی عوامل فردی و محیطی ایجاد میگردد.
مهمترین موضوعی که در استرس در نوجوان حائز اهمیت است، توجه به این نکته است که چه عاملی باعث ایجاد استرس و اضطراب در او میشود. در واقع شناسایی منشا استرس در نوجوانان میتواند در کنترل آن کمک کننده باشد. در ادامه به مهمترین دلایل و علت ایجاد استرس در نوجوانان اشاره کردهایم :
- استرس ناشی از شرایط تحصیلی
- اضطراب ناشی از زندگی اجتماعی
- استرس ناشی از شرایط مالی
- رویدادهای ناگوار در زندگی
- روابط احساسی و عاشقانه
- فشار محیط و همسن و سالان
- استرس ناشی از تغییرات جسمانی در سنین نوجوانی
- تغییرات جدید و جدی در زندگی
- استرس ناشی از شرایط خانواده
- رقابت کردن با خواهر و برادر
- پایین بودن عزت نفس
- رقابتهای ناسالم با هم سن و سالان و دوستان
- ضعف در مدیریت زمان
نشانه های استرس در نوجوانان
گاه نوجوانان افرادی برونگرا هستند و پیرامون احساس و استرسهای روزانه خود با پدر و مادرشان صحبت میکنند. گاهی هم نوجوانان درونگرا بوده و دارای استرسهای درونی هستند. در هر دو حالت استرس در نوجوانان دارای علائم و نشانههایی است که در ادامه به آنها اشاره کردهایم :
⭕علائم احساسی و عاطفی
نوجوانی که از نظر احساسی و عاطفی تحت فشار است و دارای استرس میباشد، اغلب علائم زیر بروز میدهد:
- ناراحتی و احساس غم و اندوه مداوم
- افسرده به نظر رسیدن
- گوشهگیر و کج خلق
- عصبانی بودن بی مورد
- بی حال و ناامید
- دارای رفتارهای عجیب و غریب
⭕علائم جسمانی
استرس در نوجوانان دارای نشانههای جسمانی و فیزیکی نیز میباشد و جسم آنها را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. از علائم جسمانی استرس در نوجوان میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
- خستگی مداوم
- سر درد
- شانه درد
- یبوست
- تهوع
- سرگیجه
- تپش قلب
- کم اشتهایی
- کاهش و یا افزایش وزن
- حملات پانیک
- تنفس سریع
⭕نشانه های رفتاری استرس در نوجوانان
استرس داشتن در سنین نوجوانی، باعث تغییراتی در رفتار فرد نیز میشود. از علائم رفتاری استرس در نوجوانان میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
- تغییر در عادات خواب (خواب زیاد یا خواب کم)
- تغییر در عادات غذا خوردن (پرخوری و یا کم اشتهایی)
- عادات عصبی مثل ناخن جویدن
- عدم تمایل به انجام فعالیتهای لذت بخش
- تمابل به الکل یا مواد مخدر
- داشتن رفتارهای تهاجمی
⭕نشانه های شناختی
از نشانههای شناختی استرس در نوجوان که کمتر مورد توجه خانوادهها قرار میگیرید نیز باید توجه کرد. خانوادهها با برقراری ارتباطی سالم با نوجوان خود میتوانند به راحتی این شرایط را مدیریت نمایند.
- تاثیر بر روی حافظه
- فراموشی انجام کارها
- رفتارهای غیرمنطقی
راه های کنترل و درمان استرس در نوجوانان
استرس با دلایل مختلفی در نوجوانان ایجاد میگردد، اما درمان آن نیز با راهکارهای بسیاری امکانپذیر است. در ادامه به مهمترین راههایی که سبب کنترل استرس در نوجوانان میشود، اشاره کردهایم.
◀خواب کافی و با کیفیت
افراد در سنین نوجوانی با چالشهای بسیاری همچون درس خواندن، داشتن فعالیتهای اجتماعی و خانوادگی مواجه هستند. این دلایل میتوانند سبب شود آنها شبها دیر بخوابند و صبحها نیز زود بیدار شوند و نتوانند خواب کافی داشته باشند.
خواب کم باعث ایجاد اختلال در عملکرد مغز میشود. عملکرد ضعیف مغز نیز موجب بروز استرس و اضطراب میگردد. بنابراین از مهمترین عواملی که میتواند باعث کاهش استرس شود، داشتن خواب کافی و البته با کیفیت است. بهتر است نوجوان برای داشتن تمرکز و عدم خستگی در طی روز، حداقل در طول شب حدود 8 ساعت بخوابند.
◀داشتن فعالیت جسمی
فعالیتهای جسمی و ورزش کردن، باعث کاهش استرس در سنین مختلف، به ویژه سنین نوجوانی میشود. بهتر است نوجوانان روزانه نیم ساعت را به ورزش کردن اختصاص دهند.
ورزش کردن و فعالیت جسمی، حتی میتواند یک پیاده روی کوتاه باشد. به عنوان مثال نوجوانان میتوانند مسیر مدرسه تا خانه را به جای استفاده از وسایل نقلیه، پیادهروی کنند.
◀داشتن تغذیه و رژیم غذایی سالم
از دیگر مواردی که در جهت کاهش و درمان استرس در نوجوان کاربرد دارد، تغذیه و رژیم غذایی سالم میباشد. توصیه میشود نوجوانان به جای مصرف غذاهای آماده و فست فودها و یا تنقلات از میوه، سبزی، لبنیات و غذاهای حاوی پروتئین استفاده کنند.
البته لازم است اشاره کنیم که توصیه ما استفاده از یک رژیم غذایی متعادل است و بهتر است نوجوانان پرخوری نکنند. استفاده از مواد غذایی مثل توت، شکلات تلخ، شیر و گوشت بوقلمون میتواند در کاهش استرس در نوجوانان موثر باشد.
◀حمایت والدین از نوجوان
نوجوانی سنین تغییر و تحول است و ممکن است آنها در برابر موضوعات مختلف، نتوانند آنطور که باید تصمیم گیری کنند و با تنش و استرس مواجه شوند.
در این زمان، حمایت والدین از فرزند نوجوانشان میتواند زمینه کاهش استرس را برای او فراهم کند. لازم است والدین همواره به یاد داشته باشند که سرزنش، تحقیر و تنبیه نوجوانان شرایط را هم برای آنها و هم برای فرزندشان سختتر خواهد کرد. بنابراین لازم است همواره حمایتگر و پشتیبان فرزند خود باشند.
◀تمرکز بر نقاط مثبت
معمولا استرس در نوجوانان سبب میشود، آنها بر روی آنچه که ندارند و یا نقاط ضعفشان است، تمرکز کنند. ایجاد نگرش مثبت و تمرکز بر روی نقاط مثبت میتواند به نوجوان کمک کند، استرس کمتری را متحمل گردد.
به عنوان والدین میتوانید به فرزندتان راههای تقویت اعتماد به نفس را بیاموزید، تا او در مواجه با سختیهای زندگی بتواند با تکیه بر نقاط قوت خود، تصمیمگیری درست داشته باشد و از استرسهایش بکاهد.
پیامدهای استرس در نوجوان
به طور کلی تاثیر استرس در نوجوان بر مغز اوست. از آنجایی که نوجوانان در این سنین تغییرات زیادی را از لحاظ جسمانی تجربه میکنند و همچنین برخی از تغییرات جبران ناپذیر هستند؛ به همین دلیل استرس میتواند تاثیرات بسیار بدی بر سلامت نوجوانان داشته باشد. از طرفی هورمون هایی که در حین استرس در بدن نوجوان ترشح میشوند؛ سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و باعث تاثیر بر بخش های دیگر بدن میشود.
بی خوابی، کمبود اشتها، ریزش مو، اختلال در فشار خون و ضربان قلب و… همگی از عوارض استرس در این دوران هستند. دوران بلوغ استرس و اضطراب زیادی را برای نوجوانان به همراه میآورد؛ از طرفی عوامل محیطی نیز تشدید کننده این استرس هستند؛ به همین دلیل افراد برای جلوگیری از پیامدهای این موضوع افراد بهتر است اقدامات لازم را انجام دهند.
سخن پایانی
همه افراد در سنین مختلف، استرس را تجربه میکنند. از طرفی گاهی این استرس مفید بوده و برای افراد محرکی برای انجام امور است. اما اگر این استرس مزمن شود و یا بر زندگی شخصی و اجتماعی افراد تاثیر گذارد؛ بهتر است افراد برای درمان آن اقدام کنند. استرس در نوجوانان موضوعی تقریبا شایعی است؛ که به دلایل مختلفی اتفاق میافتد. از طرفی علائم آن نیز در افراد متفاوت است. خانواده ها در این زمینه نقش مهمی ایفا کرده و میتوانند با کمک مشاور و روانشناس به فرزند خود کمک کنند.
برای دریافت مشاوره در زمینه استرس در نوجوانان می توانید در هر زمان از روز برای مشاوره با برترین متخصصان در مرکز مشاوره روانشناسی ذهن نو از طریق شماره 02191002360 و یا از طریق تلفن ثابت با شماره 9099070354 تماس بگیرید.
سوالات متداول
علت استرس در نوجوانان چیست؟
علت استرس در نوجوانان میتواند به دلایل مختلف و ناشی از شرایط تحصیلی، زندگی اجتماعی، شرایط مالی، رویدادهای ناگوار، روابط احساسی و عاشقانه، فشار محیط و رقابت های همسن و سالان، تغییرات جسمانی و … باشد.
منبع: استرس در نوجوانان