مناسب ترین سن تربیت کودک چه زمانی است؟ این سوالی است که پدر و مادرها اغلب با آن مواجه میشوند. معمولا والدین به دنبال زمانی مناسب برای شروع تربیت فرزندشان هستند. در واقعیت تربیت کودک یک موضوع دائمی بوده و شروع یا پایان آن محدود به بازه زمانی خاصی نمیشود. اما بهتراست نکاتی که برای آموزش به فرزند خود انتخاب میکنید متناسب با سن و تواناییهای او باشد.
روانشناسان کودک به شما کمک میکنند تا با ویژگیهای تربیت کودک در هر دوره سنی آشنا شوید. به همین خاطر بهتر است در تربیت کودک خود از نظر مشاورین کودک استفاده کنید. با توجه به اهمیت سن کودک در مسائل تربیتی، در این مطلب راجع به سن تربیت کودک و جنبههای مختلف آن صحبت خواهیم کرد.
برای دریافت مشاوره در زمینه تربیت کودک و سن تربیت کودک میتوانید در هر ساعت از روز برای مشاوره تلفنی کودک از طریق شماره 02191002360 و یا از طریق تلفن های ثابت شهری با شماره 9099070354 جهت ارتباط با برترین متخصصان کلینیک تخصصی کودک ذهن نو تماس حاصل نمایید.
منبع: سن تربیت کودک | سن طلایی تربیت کودک چند سال است؟
سن تربیت کودک | تربیت به عنوان یک فرایند دائم
اگر تربیت کودک را به معنای آموزش اصول لازم برای زندگی به کودک در نظر بگیریم، پس شاید بهتر باشد بگوییم که تربیت کودک بازه خاصی برای شروع یا پایان ندارد. کودک شما از همان آغاز زندگی در معرض رفتارها و واکنشهای مختلفی قرار میگیرد و به تدریج متوجه این مسئله خواهد شد که هر رفتاری نتیجه خاصی را در پی دارد.
این موضوع از رفتارهای سادهای مثل درک نوزاد از خندیدن اطرافیان در صورت خندیدن وی شروع میشود و به مرور با بزرگتر شدن کودک مسائل پیچیدهتری را نیز شامل خواهد شد. در نتیجه شما به عنوان والدین کودک باید همواره نسبت به آموزش کودک خود حساس باشید.
نکتهای که باید به آن در سن تربیت کودک توجه کرد این است که در هر بازه سنی، کودک آمادگی لازم برای یادگیری برخی از اصول را دارد و آمادگی یادگیری برخی از مسائل را نیز ندارد. شما باید این توانایی را در خود ایجاد کنید که در هر سن چه نکاتی را و با چه زبانی به فرزند خود آموزش دهید.
ابعاد مختلف تربیت و نقش سن در تربیت کودک
همانطور که میدانید سن تربیت کودک شامل بخشها و جنبههای گوناگونی است که تمامی آنها نیازمند توجه هستند در غیر اینصورت کودک شما دارای شخصیتی نامتوازن خواهد شد که ابعاد مختلف آن به یک میزان رشد نکردهاند. ما در این بخش به ابعاد مختلف تربیت کودک و نقش سن در آنها توجه خواهیم کرد.
1. سن تربیت اجتماعی کودک
شاید بتوان گفت نخستین جنبه باتوجه سن تربیت کودک که فرزندتان با آن مواجه میشود تربیت اجتماعی است. در طی دوسال اول زندگی کودک شما مشغول رسیدن به این باور است که دنیا و انسانها چگونه هستند؟
درصورتی که کودک از والدین و به خصوص مادر محبت و توجه کافی دریافت کرده باشد دنیا را جایی امن و دیگران را قابل اعتماد خواهد یافت، اما اگر کودک احساس کند مادر همواره کنار او نبوده و نسبت به نیازهایش بی توجه است به این باور خواهد رسید که دنیا جایی ناامن و دیگران افرادی غیر قابل اعتماد هستند. این باور کودک که به آن سبک دلبستگی گفته میشود تمامی روابط اجتماعی فرد در آینده را تحت تأثیر قرار خواهد داد. شما سن تربیت کودک زیر پنج سال خود را باید در نظر بگیرید.
رشد اجتماعی کودک
رشد اجتماعی کودک با وجود تلاش ها برای تربیت کودک معمولاً تا پیش از شروع سنین مدرسه روندی آهسته دارد و دایره اطرافیان آنها به اعضای خانواده و نزدیکان محدود میشود. با وجود تلاش هایتان برای تربیت کودک در همه جوانب، او از سنین مدرسه به تدریج با گروههای دیگری از جامعه آشناشده و اصول ارتباط اجتماعی را در جریان این روابط میآموزد. اما همچنان تأثیر خانواده و نزدیکان برای کودک غالب است.
با رسیدن کودک به سنین نوجوانی گروههای دوستی ارزش و اعتبار بسیاری پیدا کرده و حضور در کنار دوستان بسیار با ارزشتر از بودن در کنار خانواده میشود. این موضوع بارسیدن فرزندتان به سنین اواخر نوجوانی و اوایل جوانی تا حد زیادی تعدیلشده و خانواده و دوستان ارزش متعادلی پیدا میکنند. والدینی که سن تربیت کودک خود را در این مسائل را در نظر میگیرند تنش کمتری تجربه میکنند.
معمولاً سنین پیش دبستانی و اوایل دبستان بهترین زمان برای تربیت کودک و آموزش مهارتهای اجتماعی به کودک است و مرحله مهمی در سن تربیت کودک محسوب میشود. مهارتهایی نظیر دوست یابی، همکاری و تعاون و حتی توانایی ردکردن درخواست دوستان در صورت لزوم، از جمله مهارتهای ضروری در تربیت اجتماعی کودک میباشد. شما میتوانید راجع به نحوه آموزش مهارتهای اجتماعی به کودک خود از مشاورین کودک کمک بگیرید.
با این حال همانطور که گفته شد بهتر است آموزش این مسائل را از سنین پیش دبستانی شروع کنید زیرا تا قبل از این سنین، کودکان معمولاً درک چندانی از روابط اجتماعی ندارند و حتی درصورتی که با همسالان ارتباط برقرار کنند، بیشتر تابع اصول خود هستند.
2. سن تربیت کودک | تقویت تواناییهای ذهنی
تواناییهای ذهنی شامل انواع مختلفی از تواناییها نظیر توجه و تمرکز، حافظه، توانایی حل مسئله و تصمیم گیری یا تواناییهای حساب و ریاضی است. برای آموزش و تربیت کودک در کدام از این مسائل باید به کودک خود اجازه دهید که به سطحی از درک و توانایی ذهنی دست پیدا کند. معمولاً شما میتوانید از سنین 4 یا 5 سالگی تقویت این تواناییها را در کودک خود شروع کنید.
معمولاً توصیه میشود در سنین پایینتر تربیت کودک را با استفاده از بازیها و به صورت سرگرمی برای کودک شروع کنید. به میزانی که سن کودک افزایش پیدا میکند قدرت ذهنی او نیز افزایش پیدا کرده و شما میتوانید آموزشهای پیچیدهتری را شروع کنید.
همچنین میتوانید با استفاده از آزمونهای هوش و استعداد برای کودک خود، متوجه نقاط ضعف و قوت او شده و سپس برای بهبود تواناییهایش برنامه ریزی کنید. در غیر این صورت با مجموعه گسترده و پیچیدهای از تواناییهای ذهنی مواجه میشوید که توجه به تمامی آنها موضوع دشواری محسوب میشود.
3. سن تربیت جنسی کودک
یکی دیگر از جنبههای مرتبط با سن تربیت کودک که اهمیت بالایی دارد، تربیت جنسی است. تربیت جنسی کودک معمولاً از 3 یا 4 سالگی و با شروع کنجکاویهای کودک در زمینه مسائل جنسی شروع میشود. معمولا روانشناسان توصیه میکنند که تربیت جنسی را از زمانی که کودک توانایی صحبت کردن پیدا میکند، آغاز کنید. در ابتدای آموزش نام اندامهای بدن و اندام تناسلی را نیز به او آموزش دهید. به تدریج و با بزرگترشدن کودک اطلاعات بیشتری به او بدهید.
توجه داشته باشید که آنچه در زمینه تربیت جنسی کودک اهمیت دارد میزان اطلاعات کودک است و نه سن تقویمی آنها. شما در هر مرحله با توجه به دانستههای کودک و سوالی که مطرح کرده به وی پاسخ میدهید. در نتیجه به دنبال سن خاصی برای آموزش تمامی مطالب به کودک خود نباشید.
سختگیری یا سهل انگاری با توجه به سن تربیت کودک
هنگامی که رفتار اشتباهی از یک کودک سر میزند معمولاً با دو شیوه واکنشی مواجه میشویم. گروهی از والدین با این استدلال که فرزندشان هنوز کوچک است برخوردی با اشتباهات او نمیکنند، در مقابل برخی خانوادهها بدون توجه به این موضوع که فرزندشان هنوز سن چندانی ندارد به شدت واکنش نشان میدهند.
در تربیت کودک خود به این موضوع توجه داشته باشید که کودک شما همواره به تذکر و برخورد قاطع نیاز دارد اما برای یادگیری کامل اصول اخلاقی و یا آداب اجتماعی به تمرین و تکرار و صبر شما نیازمند است. پس شما باید رفتار نامناسب را همیشه گوشزد کنید اما با توجه به سن کودک این مسئله میتواند میزانی از قاطعیت و محبت را در کنار یکدیگر داشته باشد. مشاوره کودک به شما کمک میکند تا قاطعیت و محبت را در تربیت کودک خود به یک اندازه به کار گیرید.
برای دریافت مشاوره در زمینه تربیت کودک و سن تربیت کودک میتوانید در هر ساعت از روز برای مشاوره تلفنی کودک از طریق شماره 02191002360 و یا از طریق تلفن های ثابت شهری با شماره 9099070354 جهت ارتباط با برترین متخصصان کلینیک تخصصی کودک ذهن نو تماس حاصل نمایید.
سؤالات متداول
مناسبترین سن تربیت کودک چه زمانی است؟
تربیت کودک محدود به بازه سنی خاصی نیست و در تمامی سالهای کودکی و نوجوانی ادامه پیدا میکند؛ اما سنین مدرسه تا پیش از رسیدن کودک به نوجوانی اهمیت بالاتری دارند زیرا کودکان در این دوره هنوز به شدت تحت تأثیر والدین هستند و از طرف دیگر توانایی ذهنی آنها برای درک و پذیرش مسائل مختلف نسبت به سالهای قبل رشد بیشتری کرده است.
سن تربیت جنسی کودک از چه زمانی شروع میشود؟
از سنین 3 یا 4 سالگی و با شروع کنجکاویهای کودک در زمینه مسائل جنسی امکان این زمینه از تربیت کودک فراهم میشود؛ اما بهتر است که از قبل این سنین نیز در حین آموزش اسامی موضوعات مختلف به فرزندتان، نام اعضای بدن و اندامهای تناسلی را نیز به آنها آموزش دهید.
آیا میتوانیم آموزش تواناییهای خواندن و نوشتن را پیش از سن مدرسه برای کودک شروع کنیم؟
معمولاً تا پیش از این سن ذهن کودکان توانایی آموزش این مطالب را ندارد و حتی اگر این توانایی وجود داشته باشد آموزش زودهنگام باعث میشود آنها انگیزه و توجه لازم را در مدرسه نشان ندهند. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تربیت کودک و سن تربیت کودک میتوانید از خدمات مشاوره بهرهمند شوید.