شکل گیری هویت در نوجوان به اعتقاد بسیاری از روانشناسان مهمترین تکلیفی است که هر کسی در این دوره با آن مواجه میشود. نوجوانان در بازه سنی قرار دارند که میخواهند از کودکی فاصله گرفته و به سمت بزرگسالی حرکت کنند. اولین شرط و راهکار برای رسیدن به این هدف این است که بتواند هویت ثابت و مشخصی را در خود شکل دهد.
فهرست مطالب
- شکل گیری هویت در نوجوان
- هویت چیست؟
- انواع شکل گیری هویت در نوجوانان
- راه های شکل گیری هویت در نوجوانی
- خودشناسی
- جستوجو یا کنجکاوی
- محیط اجتماعی غنی
- عوامل شناختی
- والدین
- عوامل اقتصادی
- عوامل موثر بر شکل گیری هویت نوجوان
- تأثیر خانواده در شکل گیری هویت نوجوان
- دشواری در شکل گیری هویت در نوجوان
- پیامدهای ناشی از عدم شکل گیری هویت در نوجوان
- مراحل شکل گیری هویت در نوجوان
- اهمیت مشاوره
- کلام آخر
اما علاوه بر نوجوان، اطرافیان و بهخصوص خانواده وی نیز در شکل گیری هویت در نوجوان تأثیر دارد و به همین خاطر آنها باید از اصول برقراری ارتباط با نوجوان و تربیت وی آگاهی داشته باشند. نرسیدن به هویتی ثابت در پایان نوجوانی میتواند مشکلات بسیاری را برای زندگی مستقل ایجاد کند، به همین خاطر توصیه میکنیم حتما از مشاوره نوجوان استفاده کنید و در ادامه این مطلب با ما همراه باشید.
برای دریافت مشاوره در زمینه شکل گیری هویت در نوجوان می توانید در هر زمان از روز برای مشاوره تلفنی با برترین متخصصان در مرکز مشاوره روانشناسی ذهن نو از طریق شماره 02191002360 و یا از طریق تلفن ثابت با شماره 9099070354 تماس بگیرید.
شکل گیری هویت در نوجوان
شکل گیری هویت در نوجوان یکی از مهم ترین چالش های والدین است. اینکه نوجوان به چه شیوه ای هویت خود را شکل میدهد و در این پروسه از چه کسی الگو برداری میکند حائز اهمیت است. عوامل بسیاری در این پروسه نقش دارند که شامل عوامل اجتماعی، خانوادگی، تفاوت های جنسیتی و … میشود.
حل بحران شکل گیری هویت در نوجوان از آن جهت اهمیت دارد که به واسطه آن زندگی معنا دار میشود. هم چنین افرادی که به هویت خود دست مییابند، اهدافشان را دنبال خواهند کرد و از مشکلات اجتماعی در امان خواهند ماند.
حتما از صفحه اینستاگرام ذهن نو و کانال تلگرامی ذهن نو دیدن نمایید.
هویت چیست؟
در ابتدای کار توضیح شکل گیری هویت در نوجوان، قصد داریم راجع به واژه هویت توضیح دهیم. بهطورکلی هویت هر چیزی است که در پاسخ به سؤال (من کیستم؟) از آن نام میبرید. به عبارتی تمامی ویژگیهایی که شما خود را با آنها میشناسید هویت شما را تشکیل میدهند. به همین خاطر احتمالاً متوجه این موضوع شدهاید که هویت ابعاد مختلفی دارد. که ازجمله آنها میتوان به این موارد اشاره کرد:
- هویت فردی یا تصوری که فرد راجع به خود، خصوصیات اخلاقی، باورها و حتی ویژگیهای جسمانیش دارد.
- هویت خانوادگی به جایگاهی گفته میشود که فرد در میان اعضای خانواده دارد. و به مسئولیتها و ارتباط وی با سایر اعضای خانواده مربوط است
- هویت جنسیتی، باور فرد راجع به جنسیت خود و میزان رضایت از آن را هویت جنسیتی مینامند. برای آشنایی بیشتر با هویت جنسیتی کلیک کنید.
- هویت اجتماعی، با توجه به جایگاه اجتماعی فرد، روابط اجتماعی و شغل فرد مشخص میشود.
هریک از ما خود را با مجموعه این ویژگیها میشناسیم و تعریف میکنیم. و نبود آنها باعث میشود به نوعی احساس سردرگمی داشته باشیم. یا نتوانیم در شرایط مختلف بهدرستی تصمیم بگیریم. به همین خاطر نوجوان برای رسیدن به بزرگسالی میبایست در اولین مرحله، هویتی مشخص و ثابت برای خود تعریف کند. و نسبت به آن پایبند باشد.
انواع شکل گیری هویت در نوجوانان
با توجه به حوزه های مختلف زندگی، انواع مختلفی در شکل گیری هویت در نوجوان وجود دارد. که در این بخش مقاله راجع به انواع هویت توضیح دادهایم.
? هویت خانوادگی: این هویت شامل جایگاه فرد در خانواده و کیفیت رابطه او با اعضای دیگر است.
? هویت فرهنگی: هویت فرهنگی یعنی احساس تعلق به ارزش ها و گروه های خاص.
? هویت فردی: این هویت شامل توانمندی ها، خصوصیات، صفات منفی و مثب فرد است.
راه های شکل گیری هویت در نوجوانی
شکل گیری هویت در نوجوان به چه عواملی بستگی دارد یا به عبارتی چطور میتوانیم به یک هویت مطلوب دست پیدا کنیم؟ برای رسیدن به پاسخ این سؤال هریک از ما با توجه به شرایط خانوادگی و اجتماعی که داریم شاید راههای مختلفی را امتحان کنیم. اما بعضی از مهمترین عوامل برای دستیابی به یک هویت ثابت عبارتند از موارد زیر.
خودشناسی
در اولین قدم برای رسیدن به یک هویت مطلوب میبایست زمانی را بهدقت صرف خودشناسی کنید. سعی کنید ارزشها و موضوعاتی که برایتان اهمیت دارد را پیدا کنید؛ و همینطور علایقتان را مشخص کنید. هنگامیکه بدانید در زندگی به دنبال چه ارزشها و اهدافی حرکت میکنید، مسیر دستیابی و شکل گیری هویت در نوجوان را تا حد زیادی به جلو بردهاید.
جستوجو یا کنجکاوی
جستجو دومین راه شکل گیری هویت در نوجوان است. برای دستیابی به یک هویت مشخص شما باید بتوانید ارزشها و رفتارهای مختلفی را امتحان کنید و نظرات بسیاری را بشنوید. به عبارتی هرچه دامنه اطلاعاتی که در آنها به دنبال هویت خود میگردید وسیعتر باشد؛ خواهید توانست هویت قویتری را در خود شکل بدهید. به همین خاطر سعی کنید تا راجع به هر موضوعی نظرات آدمهای مختلف را بشنوید. و در صورت امکان تجربه کسب کنید تا بهتر بتوانید موضوعات مختلف را قضاوت کرده و راجع به آنها به دیدگاه مشخصی دست پیدا کنید.
محیط اجتماعی غنی
اگر جستوجو یکی از عوامل تأثیرگذار جهت شکل گیری هویت در نوجوان باشد، پس میتوان گفت هرچقدر محیط اجتماعی اطرافتان غنیتر باشد، بهتر میتوانید هویت خود را شکل دهید. محیط اجتماعی به این معناست که شما میتوانید از افکار گوناگونی بهرهمند شوید و این به رشد هویت کمک میکند.
اما محیط اجتماعی میتواند در دستیابی شما به یک هویت مشخص موانعی را نیز ایجاد کند. اگر محیطتان به گونهای باشد که همه به یک شکل فکر میکنند و یا اجازه رفتار به گونه دیگری را ندارند، این موضوع میتواند مشکلاتی را برای شما ایجاد نماید. زیرا این به معنای آن است که شما هم نمیتوانید جور دیگری فکر کنید؛ یا ایدههای دیگری را بشنوید. به همین خاطر بهتر است در چنین شرایطی با مطالعه، استفاده از فضای مجازی یا هر راه دیگری که به نظرتان میرسد برای آشنایی با باورهای دیگر تلاش کنید.
برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هویت یابی فرایند چند مرحله ای است کلیک کنید.
عوامل شناختی
یکی از عوامل شکل گیری هویت در نوجوان، شناختی است. توانایی های ذهنی و قدرت تفکر بر مسیر دستیابی به هویت تاثیر گذار است.
والدین
والدین نقش بسیار مهمی جهت شکل گیری هویت در نوجوان دارند. والدین بسیار نقش مهمی در دستیابی به هویت دارند. زمانی که نوجوانان به مشکل بر میخورند، خانواده ها باید با راهنمایی و تعیین راه درست به فرزندان، هویت آنها را به شیوه صحیح شکل دهند.
عوامل اقتصادی
فقر، بی پولی و … اثرات غیر مستقیم اما مهمی جهت شکل گیری هویت در نوجوانان دارند. تمامی مسائل اقتصادی و مالی در هویت یابی نقش دارند.
عوامل موثر بر شکل گیری هویت نوجوان
فراموش نکنید که عوامل مختلفی بر شکل گیری هویت نوجوان دخیل هستند. در واقع این موضوعات میتوانند فرایند هویت یابی را به طور کلی تغییر داده و آن را به مسیر دیگری هدایت کنند. برخی از این عوامل، شامل موارد زیر هستند.
- عوامل شناختی
- ویژگی های شخصیتی
- والدین
- عوامل اقتصادی
- موضوعات اجتماعی و فرهنگی
- مدرسه
- تفاوت های جنسیتی
- خیالپردازی های نوجوان
- ترتیب تولد یا فاصله سنی بین فرزندان در یک خانواده
- بازخوردهای دیگران نسبت به رفتارهای نوجوان
تأثیر خانواده در شکل گیری هویت نوجوان
اگرچه شکل گیری هویت در نوجوان موضوعی است که هریک از ما باید بهتنهایی برای آن تلاش کنیم، بااینحال شرایط اجتماعی و بهخصوص خانواده نیز در شکلگیری هویت هریک از ما تأثیر دارد. به همین خاطر است که روانشناسان معمولاً توصیه میکنند در دوران نوجوانی و بهخصوص سنینی که فرزندتان در حال شکلدهی به هویت خود است، راجع به سبکهای تربیتی مختلف و پیامد هر یک از آنها با یک متخصص مشورت کنید.
سبک فرزند پروری مقتدرانه به معنای شیوهای از تربیت فرزند است که محبت و صمیمیت با نوجوان در کنار اقتدار وجود دارد. به عبارتی والدین در عین حال که مرزها و قوانین مشخصی دارند، اما به فرزندشان اجازه میدهند خودش برای بسیاری از مسائل تصمیم بگیرد. و همینطور دوستانه برای کمک به وی آماده هستند. بر اساس تحقیقات، فرزندان این والدین با احتمال بیشتری به یک هویت مستقل دست پیدا میکنند.
در عین حال والدینی که تنها روی اقتدار خود تمرکز میکنند باعث میشوند فرزندانشان به جای دستیابی به یک هویت ثابت تنها از خواسته آنها پیروی کنند. و فرزندان والدینی که تنها به صمیمیت با فرزندشان توجه میکنند نیز احتمالاً هیچ موفقیتی جهت شکل گیری هویت در نوجوان نخواهند داشت. برای فهمیدن ویژگی های نوجوان در جهت رسیدن به بهترین راه تربیت فرزندان کلیک کنید.
دشواری در شکل گیری هویت در نوجوان
شکل گیری هویت در نوجوان یا هر کس دارای دو مرحله است. مرحله نخست که به آن بحران هویت گفته میشود به معنای شکلگیری سؤال (من کیستم؟) است. و پس از آن دختر/پسر به دنبال راهی برای پاسخ به این سؤال میگردد. مرحله دوم دستیابی به هویت زمانی است که نوجوان برای این سؤال پاسخهایی پیدا کرده باشد.
در هر یک از این دو مرحله شکل گیری هویت در نوجوان ممکن است مشکلاتی برای او پیش بیاید. برای مثال ممکن است بعضیها بهطورکلی با این سؤال مواجه نشوند و یا علیرغم مواجهشدن نتوانند جوابی برای آن پیدا کنند. این موضوع باعث شکلگیری هویت ناکارآمد میشود که میتواند مشکلات بسیاری را در زندگی وی ایجاد کند که ازجمله آنها میتوان به بحران پوچی و احساس بیهویتی و به دنبال آنها افسردگی اشاره کرد. برخی دیگر از مشکلاتی که در این فرایند ممکن است ایجاد شوند؛ شامل موارد زیر هستند.
ارسال نظر