اختلال گریز تجزیه ای چیست؟

7 آذر 1403

اختلال گریز تجزیه ای یا فرار روان زاد از جمله اختلالاتی است که در دسته بیماری‌های روانی‌تجزیه‌ای، قرار می‌گیرد. این مشکل با از یاد بردن ناگهانی و شدید هویت و زندگی فعلی بیمار مشخص می‌شود. همچنین معمولاً فرد مبتلابه مکانی نامعلوم سفر کرده و هویتی تازه برای خود تشکیل می‌دهد. این اتفاق غالباً به مدت چند ساعت تا چند روز ادامه می‌یابد؛ اما مشکلاتی که در طول همین دوره‌های فرار بر زندگی اصلی شخص وارد می‌شود، خود زمینه‌ساز فشارهای روانی بیشتر و درنتیجه تشدید این اختلال است. لذا آشنایی با این بیماری روانی و مشخصه‌های تشخیصی و درمانی آن می‌تواند بسیار پراهمیت باشد. در صورتی که با این مشکل روبرو هستید حتما برای مشاوره فردی اقدام کنید.

فهرست مطالب


  • اختلال گریز تجزیه ای
    • آشنایی با اختلال‌های تجزیه‌ای | اختلال گریز تجزیه ای
  • علل ابتلا به اختلال گریز تجزیه ای
  • نشانه های مبتلایان به گریز تجزیه ای
  • معیارهای لازم برای تشخیص گذاری اختلال گریز تجزیه ای
  • پیامدهای ناشی از ابتلا به اختلال گریز تجزیه ای
  • درمان اختلال گریز تجزیه ای
    • بهبود خود به خودی
    • هیپنوتیزم درمانی
    • روان‌درمانی
  • فرق بین اختلال گریز تجزیه ای با فراموش رتروگراد
  • میزان شیوع ابتلا به اختلال گریز تجزیه ای
    • سخن پایانی

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلال گریز تجزیه ای می توانید در هر زمان از روز برای مشاوره تلفنی با برترین متخصصان در مرکز مشاوره روانشناسی ذهن نو از طریق شماره 02191002360 و یا از طریق تلفن های ثابت منزل با شماره 9099070354 تماس بگیرید.

اختلال گریز تجزیه ای

فرد دچار اختلال گریز تجزیه ای یا فرار روان زاد، به‌طور ناگهانی ممکن است محل کار، زندگی و تحصیل خود را رها کرده و به مکانی نامعلوم برود. باید توجه داشت که مقصد نهایی شخص حتی برای خودش هم مشخص نیست و دلیل آنکه به آنجا رفته را نمی‌داند. لذا، به‌طورکلی گفته می‌شود که این افراد همزمان دچار فراموشی تجزیه‌ای نیز می‌گردند.

آن‌ها اغلب در دوره‌های فرار ؛ هویت و ویژگی‌های شخصیتی کاملاً جدیدی به خود می‌گیرند. همچنین، هنگامی‌که هر یک از این برهه‌های فرار به اتمام می‌رسد، شخص هیچ خاطره‌ای از آن‌ها به یاد نمی‌آورد. برحسب شدت فشارهای روانی واردشده به فرد و نیز میزان آسیب‌پذیری روان او، این دوره‌های گریز می‌تواند از چند ساعت تا چند روز متفاوت باشد.

آشنایی با اختلال‌های تجزیه‌ای | اختلال گریز تجزیه ای

گروهی از مشکلات روان‌پزشکی با عنوان اختلالات تجزیه‌ای بیان می‌شوند. بیمارانی که دچار این گروه از مشکلات می‌گردند، معمولاً آگاهی‌شان نسبت به خود یا محیط اطرافشان دچار اغتشاش می‌شود. در این حالت ذهن فرد با نوعی گسستگی همراه با مشکلات حافظه‌ای روبه‌رو خواهد گشت. لازم به ذکر است که این قبیل از ناراحتی‌های روانی، در آغاز شکل‌گیری، به‌عنوان یک مکانیسم دفاعی در هر شخص تلقی می‌شود.

به‌عبارت‌دیگر فرد به مجزا و محدود کردن بخشی از افکار، خاطرات یا هیجانات خود اقدام می‌کند. این کار برای آن است تا موقعیت‌های تنش‌زایی که قادر به پردازش آن‌ها نیست را از هوشیاری خود دور نگه‌داشته و دچار فروپاشی روانی نگردد. بااین‌حال، هنگامی‌که میزان و شدت استفاده از این راهبردهای مقابله‌ای بیشتر از حد مجاز می‌گردد، همین دفاع‌ها تبدیل به عوامل زمینه‌ساز مشکلات روان‌شناختی می‌شوند. در این شرایط می‌توان فرد را مبتلابه اختلالات‌تجزیه‌ای دانست.

اختلالات تجزیه‌ای شامل طبقه‌ای متنوع از مشکلات هستند. یکی از انواع شناخته‌شده‌تر این ناراحتی‌های روانی، اختلال گریز تجزیه‌ای می‌باشد. برای آشنایی بیشتر با اختلالات تجزیه ای کلیک کنید.

علل ابتلا به اختلال گریز تجزیه ای

هنوز نمی‌توان علت دقیقی برای ابتلا به اختلال گریز تجزیه ای در نظر گرفت اما یکی از اصلی ترین عوامل موثر بر این موضوع، حوادث بزرگ و ناگهانی است که در روند زندگی مان رخ داده است. در واقع این یکی از مکانیسم های دفاعی روان ماست که به طور خودکار به کار گرفته می‌شود. اما کمرنگ شدن یک خاطره به این دلیل که ناگوار است؛ با ابتلا به چنین اختلالی و فراموشی ناگهانی، متفاوت است. در بیشتر موارد در افرادی شاهد بروز اختلالات تجزیه ای هستیم که در زندگی خود درگیر حوادث بزرگی مانند جنگ، بلایای طبیعی، تجاوز، خودکشی یکی از عزیزان و… بوده اند.

نشانه های مبتلایان به گریز تجزیه ای

 

ازجمله ویژگی‌های مشترک بین کسانی که اختلال فرار روان زاد را تجربه می‌کنند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • فراموش کردن کامل زندگی و وظایف خود در طول دوره‌های فرار.
  • این نوع از یاد بردن در مبتلایان، نا هشیارانه و به‌صورت غیرارادی رخ می‌دهد.
  • هویت و زندگی جدید دوره‌ای فرار معمولاً آرام و بی‌دغدغه بوده و جلب‌توجه نمی‌کند.
  • پس از پایان دوره‌های فرار، فرد معمولاً حالتی از حیران بودن، سردرگمی و گم‌گشتگی در زمان و مکان را احساس می‌کند.
  • دوره‌های گریز معمولاً به‌صورت خودبه‌خود و به‌سرعت از بین می‌روند.

همان‌طور که پیش‌ازاین گفته شد، برهه‌های فرار به‌طورمعمول بین چند ساعت تا چند روز به طول می‌انجامد؛ اما در برخی موارد نادر نیز، این مدت می‌تواند تا چند ماه ادامه داشته باشد. در این حالت ممکن است فرد مسافت خیلی زیادی را از مکان زندگی اصلی خود دور شود و حتی روابط اجتماعی جدیدی را با دیگران تشکیل دهد.

برای آشنایی بیشتر با سایر اختلالات اضطرابی کلیک کنید.

معیارهای لازم برای تشخیص گذاری اختلال گریز تجزیه ای

بر اساس کتاب راهنمای تشخیص اختلالات روانی، برای آنکه شخصی مبتلابه گریز تجزیه ای تشخیص گذاشته شود باید دارای تعداد و درجات مشخصی از موارد زیر باشد:

  • سفر کردن غیرمنتظره و ناگهانی به جایی دیگر که در آن فرد نمی‌تواند خانه یا محیط شغلی خود را به یاد آورد.
  • دچار بودن به‌نوعی سردرگمی نسبت به هویت خود و یا اکتساب یک شخصیت جدید (به‌طور نسبی یا کامل)
  • این مشکل به علت ابتلای فرد به اختلال تجزیه‌ای دیگری، به‌خصوص مشکل هویت تجزیه‌ای، رخ نداده است و یا تحت تأثیر مواد روان‌گردان یا بیماری‌های طبی دیگر نیست؛ مانند مبتلا بودن به صرع در ناحیه تمپورال مغز.
  • این مشکل فرد را دچار ناراحتی‌های شدید کرده و یا در حوزه عملکردهای اجتماعی، تحصیلی و یا شغلی وی تأثیر مخرب داشته است.

پیامدهای ناشی از ابتلا به اختلال گریز تجزیه ای

با وجود ابتلا به اختلال گریز تجزیه ای ، باید انتظار بروز مشکلات دیگری را نیز داشته باشیم. از آنجایی که این اختلال با پاک شدن برخی از خاطرات ما همراه است؛ طبیعی است که روان ما آسیب دیده و نشانه های دیگری نیز بروز دهد. برخی از مشکلاتی که در اثر ابتلا به این اختلال ایجاد می‌شوند؛ شامل موارد زیر می‌باشند.

ارسال نظر

خطا ...
آدرس ایمیل وارد شده نامعتبر است.
متوجه شدم